ΤΟΚΕΤΟΣ - Εισαγωγη

Τοκετός - Εισαγωγή

Περιμένατε τόσο καιρό λοιπόν.... και η μέρα που θα συναντήσετε το πλασματάκι σας έφτασε. Σας κατακλύζουν συναισθήματα και ίσως φόβος για τον τοκετό... που όσο περνάει η ώρα αυξάνεται. Ο φόβος έχει συσχετισθεί με την άγνοια.

Ο τοκετός είναι μια διαδικασία προοδευτικά εξελισσόμενη που περιλαμβάνει πολλά σημεία και πρωτόγνωρες αισθήσεις για τη γυναίκα.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε τι θα ακολουθήσει.

Είναι σημαντικό να ξέρετε τι θα νιώσετε και τι σημαίνει καθετί που νιώθετε..

Είναι σημαντικό να ξέρετε τι έρχεται φυσιολογικά και να μην τρομάξετε.

Και φυσικά, είναι σημαντικό να γνωρίζετε αναφορικά καταστάσεις που δεν είναι φυσιολογικές ώστε να μπορείτε να απευθυνθείτε άμεσα στο γιατρό αν αντιληφθείτε κάτι που σας ανησυχεί.

Το κύριο ζήτημα όμως είναι να θεωρήσετε τον τοκετό μια φυσιολογική διαδικασία, παρά το ότι δεν την έχετε ξαναβιώσει, και να πιστέψετε στο σώμα σας και τις δυνατότητες σας.

Στο κομμάτι αυτό, του τοκετού, θα αναφέρουμε πληροφορίες που λίγο πολύ ανευρίσκονται όπου κι αν ψάξετε στο διαδίκτυο.

Σκοπός μας είναι να μην παραλείψουμε τίποτα που σχετίζεται με ότι συμβαίνει και ότι εσείς νιώθετε στα στάδια του τοκετού αλλά να καταφέρουμε να καλύψουμε τις φοβίες σας και τις απορίες σας, από τις πιο μικρές μέχρι τις πιο μεγάλες, καθώς και να σας παρέχουμε χρήσιμες μικρές συμβουλές για να τα καταφέρετε τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά.

Ξεκινάμε σε αυτήν την εισαγωγή με τα πολύ πολύ βασικά, που κάποιες ίσως τα προσπεράσετε μιας και τα γνωρίζετε ήδη.

ΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ:
Ο τοκετός που ξεκινάει αυτόματα από τις 37-42 εβδομάδες εγκυμοσύνης. Αφορά εγκυμοσύνη που εξελίχθηκε χωρίς επιπλοκές και θεωρείται φυσιολογικός εφ'όσον εξελιχθεί κι αυτός χωρίς επιπλοκές. (NICE 2007)

ΤΟΚΕΤΟΣ:
Ονομάζεται η φυσιολογική διαδικασία που συμβαίνει στο σώμα της τελειόμηνης εγκύου κατά τη διάρκεια της οποίας, με τη βοήθεια συστολών της μήτρας γίνονται σωματικές διαδοχικές αλλαγές που ευνοούν την κάθοδο του εμβρύου και στη συνέχεια με το συνδυασμό των συστολών αυτών αλλά και της εξωθητικής δραστηριότητας της μητέρας εξέρχονται από τον κόλπο το έμβρυο, οι μεμβράνες και ο ομφάλιος λώρος με τον πλακούντα. Με την έναρξη της διαδικασίας αυτής, η έγκυος ονομάζεται επίτοκος.

ΠΥΕΛΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΣΩΛΗΝΑΣ:
Ο όρος αυτός περιγράφει το χώρο από τον οποίο περνάει και πραγματοποιεί κάθοδο το έμβρυο προκειμένου να γεννηθεί, ο οποίος περιλαμβάνει τα επίπεδα της πυέλου που διαφέρουν σε εύρος και τον κόλπο από την αρχή μέχρι την έξοδο του.

ΣYΣΤΟΛΕΣ:
Η σύσφιξη και βράχυνση των μυών της μήτρας. Επιτελούν 2 σκοπούς: τη λέπτυνση και διαστολή του τραχήλου και την κάθοδο του εμβρύου στον πυελογεννητικό σωλήνα. Ελέγχουμε τη συχνότητα, την ένταση και τη διάρκεια τους για να εκτιμήσουμε την εξέλιξη του τοκετού.

ΔΙΑΣΤΟΛΗ:
Η διάμετρος του ανοίγματος του τραχήλου. Υπολογίζεται με τα δάχτυλα και μετριέται σε εκατοστά. Η διαστολή συνεχίζεται προοδευτικά μέχρι τα 10 εκατοστά, οπότε σταματάει και λέγεται τελεία κι εκεί ξεκινάει η εξώθηση.

ΕΞΑΛΕΙΨΗ:
Η λέπτυνση και βράχυνση του τραχήλου. Εκτιμάται κι αυτή με τα δάχτυλα, μαζί με τη διαστολή.

ΕΜΠΕΔΩΣΗ:
Η διέλευση της κεφαλής του εμβρύου από συγκεκριμένο επίπεδο της λεκάνης στο οποίο «σφηνώνει», έχοντας λάβει την καλύτερη θέση για να προετοιμαστεί για την έξοδο του.

ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ:
Η εξέταση με την οποία ελέγχουμε τις συστολές της μήτρας σε συνδυασμό με την καρδιακή λειτουργία του εμβρύου. Μέσω αυτού κατά τον τοκετό, μπορούμε να δούμε πως αντιδράει το μωρό στις έντονες συστολές, αν το ενοχλεί κάτι ή αν εξακολουθεί να είναι χαρούμενο και φυσικά, βλέποντας τις συστολές ελέγχουμε την εξέλιξη του τοκετού.

Γίνεται με την εγκατάσταση 2 ηλεκτρονικών κεφαλών στην κοιλιά σας (1 για τη μήτρα, 1 για το μωρό) και τη στερέωση τους με ελαστικές ζώνες. Η εξέταση αυτή γίνεται αναγνωριστικά στο τέλος της εγκυμοσύνης και στην Ελλάδα, πραγματοποιείται κάθ' όλη τη διάρκεια του τοκετού στα μαιευτήρια.

Η αναγκαιότητα για τη συνεχή καρδιοτοκογραφική παρακολούθηση βρίσκεται υπό συζήτηση. Πάντως, ακόμη κι αν ο τοκετός σας εξελίσσεται με καλώδια στην κοιλίτσα σας, αυτό δεν θα πρέπει να σας πτοήσει να κινήστε. Η μαία σας βρίσκεται εκεί για να σας βοηθήσει και φροντίζει να μην χάνετε το σήμα από τις κεφαλές ότι στάση κι αν θέλετε να λάβετε.

ΚΟΛΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:
Η εξέταση που πραγματοποιεί η μαία ή ο γιατρός για να ελέγξει τον τράχηλο και την πρόοδο του τοκετού. Πρόκειται για την είσοδο του δείκτη και του μέσου από τον κόλπο και την ψηλάφηση του τραχήλου με αυτά τα δάχτυλα. Οι περισσότερες γυναίκες δεν αισθάνονται άνετα με αυτήν την εξέταση, είναι όμως πολύτιμη για την εκτίμηση της εξέλιξης του τοκετού και ο επαγγελματίας υγείας πρέπει να αφιερώνει χρόνο και να συζητάει με τη γυναίκα το λόγο για τον οποίον θα πραγματοποιήσει κάθε φορά την εξέταση.

ΖΩΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ:
Η θερμοκρασία, οι σφυγμοί, η πίεση σας και οι αναπνοές σας. Όλα παρακολουθούνται ανά τακτά διαστήματα από τη μαία κι έτσι έχουμε τον πλήρη έλεγχο της καλής σας κατάστασης.

ΥΠΟΚΛΙΣΜΟΣ ΚΙ ΕΥΠΡΕΠΙΣΜΟΣ:
2 πρακτικές ρουτίνας στα μαιευτήρια που σήμερα είναι αμφιλεγόμενο αν είναι χρήσιμες. Ο υποκλισμός είναι η κένωση του εντέρου σας κατά την είσοδο στο μαιευτήριο πριν τον τοκετό, με τη βοήθεια κλίσματος (είσοδος υγρού από το ορθό) με σκοπό την προστασία από μικρόβια κατά τον τοκετό.

Ευπρεπισμός ονομάζεται το ξύρισμα της περιγεννητικής περιοχής με τον ίδιο σκοπό. Είναι όμως κάτι που μπορείτε να το έχετε επιμεληθεί μόνη σας ή αν δεν το επιθυμείτε, μπορείτε να το συζητήσετε.

ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΚΕΤΟΥ:
Η φαρμακευτική έναρξη του τοκετού που γίνεται είτε με τοποθέτηση κολπικού υπόθετου είτε με ενδοφλέβια έγχυση υγρών και η τεχνητή ρήξη των υμένων από το γιατρό. Το υπόθετο περιέχει προσταγλανδίνες που είναι οι ουσίες που μαλακώνουν τον τράχηλο και συντελούν στην έναρξη της διαστολής και της εξάλειψης του και παράγονται φυσικά από το σώμα σας αλλά περιέχονται και στο σπέρμα.

Ενδοφλέβια, η έναρξη τοκετού γίνεται με την ουσία ωκυτοκίνη, η οποία επίσης παράγεται φυσιολογικά στο σώμα σας. Με την εξωγενή χορήγηση της ελέγχεται η εξέλιξη του τοκετού καθώς υπάρχει η δυνατότητα αυξομείωσης της δόσης και για αυτό το λόγο η χρήση της πρέπει να γίνεται πολύ προσεκτικά και να δίνονται πάντα σωστές οδηγίες προκειμένου να μην βεβιαστεί αλλά να υποβοηθηθεί ο τοκετός. Στην Ελλάδα, η πρόκληση τοκετού με ωκυτοκίνη είναι πάρα πολύ συχνή.

Η τεχνητή ρήξη υμένων είναι ουσιαστικά το «σπάσιμο των νερών» με πλαστικό αμνιοτόμο και στοχεύει στη μαλάκωση και διαστολή του τραχήλου με την έξοδο του αμνιακού υγρού και συνεπώς στην επίσπευση του τοκετού.

Όλες οι μέθοδοι πρόκλησης τοκετού πρέπει να πραγματοποιούνται επί ενδείξεων, βάσει παγκοσμίων πρωτοκόλλων. Η πρόκληση γίνεται ΜΟΝΟ όταν πιστεύεται πως το περιγεννητικό αποτέλεσμα θα είναι καλύτερο επισπεύδοντας τον τοκετό.

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΤΟΚΕΤΟΥ

* ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΚΥΗΣΗΣ
Ο τοκετός πιστεύεται ότι ξεκινάει αυτόματα μέχρι τις 42 εβδομάδες. Η πρόκληση τοκετού με το που παρέλθουν 40 εβδομάδες και 10 ημέρες (σύμφωνα με το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Αγγλίας) μειώνει την περιγεννητική θνησιμότητα χωρίς να αυξάνει τα ποσοστά της καισαρικής τομής και θα ήταν καλό να προγραμματίζεται μετά από αυτή την περίοδο.

*ΡΗΞΗ ΤΩΝ ΥΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΤΙΣ 37 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΥΣΤΟΛΩΝ
Φυσιολογικά με την ρήξη των υμένων ο τοκετός αναμένεται να ξεκινήσει αυτόματα. Αν δεν εμφανιστούν συστολές μέσα σε 24-36 ώρες, η πρόκληση τοκετού θα πρέπει να είναι άμεση, ξεκινώντας με τη χορήγηση του κολπικού υπόθετου προσταγλανδινών και παρακολουθώντας την πορεία.

*ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΠΟΥ ΠΡΟΥΠΗΡΧΕ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ, ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΠΟΥ ΡΥΘΜΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ, ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΡΥΘΜΙΖΕΤΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ, ΜΑΚΡΟΣΩΜΙΚΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ.
Στις παραπάνω περιπτώσεις, συστήνεται πρόκληση τοκετού στις 37-40 εβδομάδες (βάσει πρωτοκόλλων του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Αγγλίας).

*ΜΕΙΩΜΕΝΟ ΑΜΝΙΑΚΟ ΥΓΡΟ
Μέσω του υπερηχογραφήματος, εκτιμούμε την ποσότητα του αμνιακού υγρού που περιβάλλει το μωρό. Είχαμε πει πως το μωρό καταπίνει το αμνιακό υγρό κι έπειτα το αποβάλλει στην αμνιακή κοιλότητα ως ούρα. Σε περίπτωση λοιπόν που φανεί υπερηχογραφικά πως ο όγκος του αμνιακού υγρού έχει μειωθεί, συστήνεται η πρόκληση τοκετού καθώς υπάρχει ο κίνδυνος κάποιας δυσλειτουργίας του ουροποιητικού συστήματος του εμβρύου.

*ΓΕΡΑΣΜΕΝΟΣ ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ
Ο ιατρός θα τον χαρακτηρίσει grade 3. Πρόκειται για την κατάσταση εκείνη κατά την οποία ο πλακούντας έχει γεράσει και αυτό φαίνεται υπερηχογραφικά. Το έμβρυο κατά συνέπεια δεν τρέφεται σωστά αφού δεν λαμβάνει τα θρεπτικά στοιχεία που χρειάζεται και υπάρχει κίνδυνος για την υγεία του οπότε συστήνεται να επισπευθεί ο τοκετός.

*ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΣ ΕΜΒΡΥΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ
Προτιμάται η έξοδος του κυήματος από τον κόλπο και όχι με καισαρική τομή. Κυρίως λόγω της ενεργοποίησης παραγόντων πήξης που προκαλούν υπερπηκτικότητα του αίματος και ελοχεύουν κίνδυνο για τη μητέρα.

ΕΠΙΣΚΛΗΡΙΔΙΟΣ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ:
Η πιο διαδεδομένη μέθοδος ανακούφισης από τον πόνο του τοκετού. Πραγματοποιείται από αναισθησιολόγο. Πρόκειται για την είσοδο καθετήρα σε συγκεκριμένο ύψος της σπονδυλικής στήλης και έγχυση του αναλγητικού. Ο καθετήρας στερεώνεται και έπειτα, όταν περνάει η δράση της κάθε δόσης, έχετε τη δυνατότητα να λάβετε επαναληπτικές δόσεις.

Κατά τη διαδικασία η μόνη ενόχληση που θα αισθανθείτε είναι η τοπική αναισθησία που γίνεται με ένεση πριν την είσοδο του καθετήρα και κατά τη διέλευση του καθετήρα ίσως αισθανθείτε ένα στιγμιαίο ανατρίχιασμα. Αυτό είναι όλο.

Με την επισκληρίδιο, χάνετε την αίσθηση του πόνου από τη μέση και κάτω και τα άκρα βαραίνουν. Η δόση του αναλγητικού πρέπει να είναι τόση ώστε να μην πονάτε αλλά να μπορείτε να συμμετέχετε και να εξωθήσετε ικανοποιητικά όταν έρθει η ώρα.

Τα μειονεκτήματα της μεθόδου αυτής είναι πως σας καθηλώνει στο κρεβάτι μιας και δεν έχετε τη δυνατότητα μετακίνησης αφού έχετε χάσει την αισθητικότητα στα κάτω άκρα, τοποθετείται καθετήρας ούρων διότι δεν μπορείτε να ελέγξετε την κύστη σας και χρήζετε στενότερης παρακολούθησης πλέον. Συζητήστε με τη μαία σας για άλλες μεθόδους ανακούφισης από τον πόνο που προσφέρονται.

ΔΥΣΧΕΡΕΙΑ ΕΜΒΡΥΟΥ:
Κατά τη διάρκεια του τοκετού, παρακολουθούμε το εμβρυάκι σας μέσω της καρδούλας του. Οι χτύποι πρέπει να κυμαίνονται από 110-160 το λεπτό για να ξέρουμε πως το μωράκι είναι χαρούμενο. Σε περίπτωση που οι χτύποι μειωθούν, αυτό είναι σημάδι ότι το έμβρυο ενοχλείται από κάτι.

Δύο συχνοί λόγοι είναι ότι είτε πιέζεται γιατί περνάει από κάποιο στενό σημείο της λεκάνης είτε εσείς δεν αναπνέετε σωστά και δεν του στέλνετε αρκετό οξυγόνο. Αυτό που μπορείτε να κάνετε είναι να γυρίσετε ξαπλωμένη πλάγια αριστερά και να πάρετε βαθιές και ήρεμες αναπνοές. Οι χτύποι του μωρού θα επανέλθουν αμέσως. Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Σε περίπτωση που δεν μπορείτε να ηρεμήσετε, συνηθίζεται να σας προσφέρουν μάσκα οξυγόνου για λίγο ώστε να λάβει το μωράκι αρκετό οξυγόνο κι εσείς να χαλαρώσετε. Αυτά είναι βασικά βήματα που ακολουθούνται αν το μωράκι δυσχερεί.

ΜΗΚΩΝΙΟ:
Πρόκειται για μια ουσία που βρίσκεται μέσα στο έντερο του εμβρύου από τις τελευταίες εβδομάδες της εγκυμοσύνης. Συνήθως είναι μαυροπράσινο προς μαύρο και πολύ πυκνό. Αν με τη ρήξη των υμένων, το αμνιακό υγρό που εξέρχεται περιέχει στοιχεία μηκωνίου, καταλαβαίνουμε πως το μωράκι δυσχερεί. Μπορεί να παρατηρηθεί και στο νεογέννητο. Η παρουσία του κατά τον τοκετό είναι συνήθως ανησυχητική.

ΕΞΩΘΗΣΗ:
Με το τέλος της διαστολής και εξάλειψης του τραχήλου και την ικανοποιητική κάθοδο του εμβρύου, θα νιώσετε πως επιθυμείτε να σπρώξετε. Είναι ακριβώς η ίδια αίσθηση με αυτή που έχετε όταν πηγαίνετε τουαλέτα αλλά αυτό δεν θα πρέπει να σας αγχώσει και να σας κάνει να αισθανθείτε άβολα. Αυτό που αισθάνεστε είναι το μωρό σας και μόνο. Μην ξεγελιέστε. Είστε στο δεύτερο στάδιο του τοκετού κατά το οποίο οι συστολές συνεχίζονται και πλέον συμμετέχετε πολύ ενεργά καθώς με τη δική σας εξωθητική προσπάθεια το μωρό σας βγαίνει. Η εξώθηση δεν διαρκεί πολύ ώρα.

ΠΡΟΚΕΦΑΛΗ:
Καθώς το μωράκι κατεβαίνει από τον πυελογεννητικό σωλήνα δέχεται φυσιολογικά πίεση. Ειδικότερα αν ο τοκετός είναι παρατεταμένος και η πίεση παραμείνει για περισσότερη ώρα, είναι δυνατόν να δημιουργηθεί ένα πρήξιμο (διάχυτο οίδημα) των μαλακών μορίων στην κορυφή της κεφαλής. Δεν είναι ανησυχητικό και υποχωρεί λίγες μέρες μετά τη γέννηση.

ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΗ:
Η τομή που μπορεί να πραγματοποιήσει ο ιατρός ή η μαία στο περίνεο ακριβώς πριν την έξοδο του μωρού. Γίνεται με τοπική αναισθησία αν δεν υπάρχει επισκληρίδιος. Σκοπός της είναι η αποφυγή εκτεταμένου τραυματισμού της περιοχής σε περίπτωση μεγάλου εμβρύου, οξύ τοκετού, μη ελαστικού δέρματος της γυναίκας. Είναι μια πρακτική που πρέπει να εφαρμόζεται επί ενδείξεων και έχοντας πραγματοποηθεί καλή εκτίμηση και πρόβλεψη του τραυματισμού. Μικρές ρήξεις στο δέρμα του περινέου είναι φυσιολογικές κατά τον τοκετό και επουλώνονται σύντομα.

ΕΜΒΡΥΟΥΛΚΙΑ:
Σε αδυναμία της μητέρας για σωστή εξώθηση και σε κάθοδο του εμβρύου σε ανώμαλη θέση με αποτέλεσμα την παράταση του σταδίου της εξώθησης, ο ιατρός μπορεί να επιχειρήσει εμβρυουλκία. Πρόκειται για το βεντούζωμα της κεφαλής του μωρού και τον εξελκυσμό του προς τα έξω. Επειδή πρόκειται για ιατρική παρέμβαση, θα πρέπει να εκτιμάται πολύ καλά η κατάσταση και η εμβρυουλκία να εφαρμόζεται βάσει πρωτοκόλλων και σε απόλυτη ένδειξη και ανάγκη.

ΥΣΤΕΡΟΤΟΚΙΑ:
Η γέννηση του πλακούντα. Λίγο μετά την έξοδο του μωρού, εξέρχεται και ο πλακούντας καθώς ο σκοπός του έφτασε στο τέλος του. Έθρεψε το μωρό σας όλους αυτούς τους μήνες. Με την τελευταία εξώθηση σας, βγαίνει. Πρόκεται για το τρίτο στάδιο του τοκετού.

ΠΑΛΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΜΗΤΡΑΣ:
Με την έξοδο του πλακούντα από τον κόλπο, η μήτρα αρχίζει και παλλινδρομεί αμέσως, δηλαδή μαζεύεται και σκληραίνει. Επανέρχεται στην προ της κύησης κατάσταση όπως και όλος ο οργανισμός σας σταδιακά.

Όλες τις παραπάνω λέξεις θα τις συναντήσετε στα επόμενα κουτάκια του ΤΟΚΕΤΟΥ αλλά κάποια από αυτά και μετά την είσοδο σας στο μαιευτήριο. Πλέον ξέρετε περί τίνος πρόκειται το καθένα.

Γνωρίζουμε πως ο τοκετός είναι ίσως το πιο κρίσιμο κι επίφοβο κομμάτι της μητρότητας για μια γυναίκα, παρά το ότι αποτελεί μέρος μιας τεράστιας σειράς καταστάσεων και συναισθημάτων (σύλληψη, εγκυμοσύνη, τοκετός, θηλασμός, ανάπτυξη παιδιού και δομή-συγκρότηση οικογένειας=μητρότητα) Θα δώσουμε λοιπόν μεγάλο βάρος σε αυτό το κομμάτι.

Διότι οι σημερινές γυναίκες, σε ένα μεγάλο ποσοστό δεν πιστεύουν στις δυνατότητες που έχει το σώμα τους. Αφήνονται και παθητικά ή πολλές φορές με άρνηση μπαίνουν σε τοκετό. Και αυτός είναι ένας μεγάλος λόγος για τον οποίον στην Ελλάδα, έχουμε μεγάλο ποσοστό ιατρικής παρέμβασης στον τοκετό (περινεοτομή, εμβρυουλκία, καισαρική τομή). Διότι οι γυναίκες νιώθουν αβοήθητες.

Καλώς ή κακώς, η ιατρική παρέμβαση δεν μπορεί να εξαλειφθεί ούτε υπάρχει σκοπός τέτοιος καθώς όταν προκύψει ανάγκη και υπάρξει πραγματικά πρόβλημα που δεν επιλύνεται με κάποια μαιευτική τεχνική ή είναι επείγον, η ιατρική παρέμβαση είναι όχι μόνο απαραίτητη αλλά πολύτιμη για τη ζωή.

Το θέμα είναι όμως η γυναίκα να είναι δυνατή, να αξιοποιεί πλήρως το σώμα της για τα καλύτερα αποτελέσματα (να αναπνέει σωστά και να έχει τη δυνατότητα κίνησης εφόσον το επιθυμεί και δεν αντενδεικνύεται) και να γνωρίζει πότε η εξέλιξη του τοκετού δεν είναι ικανοποιητική ώστε να είναι έτοιμη να δεχτεί τότε κάποια παρέμβαση στο σώμα της.

Συμμετέχετε ενεργά στον τοκετό σας, εφόσον όλα είναι φυσιολογικά. Είστε η πρώτη που θα βοηθήσετε το σώμα σας να αποδώσει στο έπακρο. Ρωτήστε, συζητήστε, ενημερωθείτε για ότι συμβαίνει. Ζητήστε ότι έχετε ανάγκη, ζητήστε ανακούφιση, ζητήστε στήριξη. Είναι η ώρα που φέρνετε στον κόσμο το παιδί σας.

ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΟΚΟΥ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΕΝΕΡΓΑ

1# Συντομότερος και πιο αποτελεσματικός τοκετός.
Κατά τον τοκετό, το κεφαλάκι του μωρού σας κινείται αργά προς τα κάτω, βαθύτερα στον πυελογεννητικό σωλήνα όπως προκύπτει από τον τράχηλο που διαστέλλεται. Όταν κινείστε, η λεκάνη σας μπορεί να λάβει την καλύτερη δυνατή γωνία ώστε η κάθοδος του εμβρύου να διευκολυνθεί.

2# Λιγότερος πόνος
Έχοντας την ελευθερία των κινήσεων σας και τη δυνατότητα να λάβετε τη θέση που επιθυμείτε και νιώθετε πιο άνετα, βοηθάτε τη μήτρα σας να κάνει τη δουλειά της ευκολότερα, έτσι οι συστολές γίνονται λιγότερο επώδυνες από ότι θα ήταν αν είσαστε μόνιμα ξαπλωμένες στην ίδια στάση. Η ελευθερία των κινήσεων και η ελεύθερη φωνητική έκφραση βοηθάνε στη ρύθμιση αίσθησης πόνου.

3# Μικρότερες πιθανότητες εμβρυικής δυσχέρειας
Με την κινητικότητα σας, ενισχύετε τη ροή αίματος στον πλακούντα, ειδικά όταν είσαστε ξαπλωμένη πλάγια αριστερά ή τελείως όρθια και αναπνέετε βαθειά. Έτσι, στέλνετε με το αίμα περισσότερο οξυγόνο στο μωράκι σας και μειώνετε τις πιθανότητες αυτό να «ζοριστεί».

Όταν είστε μόνιμα ξαπλωμένη ανάσκελα, τα αιμοφόρα αγγεία πιέζονται και το έμβρυο δυσχερεί γιατί ο πλακούντας δεν λαμβάνει αρκετό αίμα και έτσι, το έμβρυο δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο. Η δυσχέρεια του εμβρύου είναι από τους συχνότερους και σημαντικότερους λόγους ιατρικής παρέμβασης προκειμένου να γεννηθεί γρήγορα το έμβρυο. Αυτό το αποφεύγετε με την πλάγια αριστερή θέση όταν είστε ξαπλωμένη αλλά και όταν είστε όρθια.

4# Πιο ισχυρός, ευκολότερος τρόπος για εξώθηση
Στο δεύτερο στάδιο, όταν είστε έτοιμη για να εξωθήσετε, να σπρώξετε δηλαδή για να γεννήσετε, η ελευθερία να λάβετε την καλύτερη για εσάς θέση θα σας βοηθήσει να χρησιμοποιήσετε κατάλληλα την ενέργεια σας και να σπρώξετε αποτελεσματικότερα, πολλές φορές έχοντας ως βοηθό τη βαρύτητα.

5# Απολαμβάνετε την πρώτη επαφή δέρμα με δέρμα με το μωρό σας και δύναστε να θηλάσετε άμεσα ευκολότερα. Μόλις γεννηθεί το μωρό σας, έχετε τη δυνατότητα να κάτσετε αναπαυτικά και να το κρατήσετε στη γυμνή σας αγκαλιά και να το φέρετε κοντά στο μαστό.

6# Ο σύντροφος σας μπορεί να συμμετέχει καλύτερα και να συμβάλλει όταν εσείς θέλετε να είστε δραστήρια. Όταν βρίσκεστε ξαπλωμένη, στην ίδια θέση συνέχεια, ο σύντροφός σας αισθάνεται πως είναι ανήμπορος να σας βοηθήσει καθώς εσείς έχετε αφεθεί και πλέον απλώς παρακολουθείστε από το γιατρό και τη μαία. Όταν όμως είστε δραστήρια - ρωτάτε, αποφασίζετε, διαλέγετε - είστε δυνατή, δεν είστε μόνη σας.

Ο σύντροφός σας σας στηρίζει σωματικά και συναισθηματικά. Σας βοηθάει να λάβετε τη θέση που θέλετε, σας ενθαρρύνει και βιώνει μαζί σας την κατάσταση. Το να μοιράζεστε ενεργά αυτή την εμπειρία θα αποτελέσει το καλύτερο ξεκίνημα της νέας σας σχέσης ως γονείς αλλά και την πιο γλυκιά ανάμνηση.

7# Η πιθανότητα τραύματος ελαχιστοποιείται

..........ΚΑΙ Ο ΠΟΝΟΣ;

Ναι, ο πόνος.
Το κομμάτι που μόνο η σκέψη του κυριεύει πολλές γυναίκες και τις τρομοκρατεί. Όχι, στον τοκετό δεν είναι το κεντρικό σημείο ο πόνος. Ο πόνος μας ακολουθεί μια ζωή έτσι κι αλλιώς. Στην περίοδο μας, σε χτυπήματα, σε σωματικές ενοχλήσεις. Είναι κάτι που το έχουμε ήδη γνωρίσει.

Στον τοκετό, το κεντρικό σημείο είναι ο ερχομός του μωρού σας. Εκεί πρέπει να επικεντρωθείτε με όλη σας την ψυχή. Και ναι, ο πόνος πάλι. Είναι απόλυτα κατανοητό.

Αλλά προσπαθήστε να ξεχάσετε τις περιγραφές της μητέρας σας, της φίλης σας, της γειτόνισσας ή της κοπέλας που διηγείται την εμπειρία της στο διαδίκτυο ή σε κάποια τηλεοπτική εκπομπή. Ο πόνος είναι προσωπικός. Η κάθε γυναίκα, ο κάθε άνθρωπος βιώνει διαφορετικά τον ίδιο πόνο.

Και ο πόνος του τοκετού δεν είναι ο ίδιος σε όλες τις γυναίκες. Είναι φρόνιμο να έχετε προετοιμάσει τον εαυτό σας, προγραμματίζοντας στρατηγικές αντιμετώπισης του πόνου κατά τον τοκετό.

Ο προγραμματισμός από μόνος του αποτελεί ένα θαυμάσιο τρόπο να παραμείνετε ήρεμη κατά τον τοκετό και φυσικά να διαχειριστείτε τον πόνο σας με τον καλύτερο τρόπο, όταν έρθει η ώρα. Ο πόνος του τοκετού προκαλείται από τις συστολές των μυών της μήτρας και από την πίεση που δέχεται ο τράχηλος. Ο πόνος αυτός μπορεί να γίνει αισθητός σαν δυνατές κράμπες στην κοιλιά, στην περιγεννητική περιοχή ή στην πλάτη.

Κάποιες γυναίκες αισθάνονται πόνο στα πλευρά τους ή και στους μηρούς πιο σπάνια. Άλλες αιτίες πόνου στον τοκετό μπορεί να είναι η πίεση που ασκεί το μωρό στην ουροδόχο κύστη ή στο έντερο και στη διάταση του κόλπου κατά τη δίοδο του μωρού.

Συχνά, το πρόβλημα δεν είναι ο πόνος που δημιουργεί η κάθε συστολή που έρχεται, αλλά το γεγονός ότι οι συστολές γίνονται συχνότερες όσο περνάει η ώρα. Και όσο ο τοκετός εξελίσσεται, ο χρόνος ανάμεσα στις συστολές είναι όλο και πιο λίγος. Όσο χρόνο κι αν διαθέτετε ανάμεσα στις συστολές είναι καλό να προσπαθείτε να χαλαρώσετε και να μαζέψετε δύναμη.

Ο πόνος εντείνεται γιατί υπάρχει εξέλιξη. Ο πόνος κορυφώνεται, ο τοκετός θα φτάσει στο τέλος του. Το μωράκι σας έρχεται.

Η συχνή και λογική άσκηση μπορεί να βοηθήσει να δυναμώσετε τους μύες σας και να προετοιμάστε το σώμα σας για τον τοκετό. Επίσης, μέσω της άσκησης αυξάνετε την αντοχή σας.

Υπάρχουν διάφοροι μέθοδοι ανακούφισης του πόνου που προσφέρονται και μπορείτε να συζητήσετε με τον ιατρό και τη μαία σας:
- Ύπνωση
- Γιόγκα
- Μαλάξεις ή άσκηση πίεσης στα επίμαχα σημεία
- Περπάτημα
- Αλλαγή θέσης
- Επαφή με ζεστό νερό
- Μουσική ή κάτι που θα σας κρατάει απασχολημένη
- Φαρμακευτική αγωγή
- Σωστές αναπνοές

Συζητείστε τις επιλογές σας με τον επαγγελματία υγείας που θα σας βοηθήσει να φέρετε στον κόσμο το μωρό σας. Μάθετε για τις διαθέσιμες μεθόδους, την αποτελεσματικότητα τους αλλά και αν εσείς συγκεκριμένα θα πρέπει να αποφύγετε κάποια από αυτές τις μεθόδους.

Θυμηθείτε, επίσης, ότι πολλές γυναίκες αποφασίζουν για τη μέθοδο ανακούφισης του πόνου που επιθυμούν και την ώρα του τοκετού εγκαταλείπουν την απόφαση τους -ακόμη και το τελευταίο λεπτό. Η ικανότητα σας να αντέχετε τον πόνο της γέννησης δεν θα δείξει την αξία σας ως μητέρα.

Είναι καλό να δώσετε μια ευκαιρία στον εαυτό σας να γνωρίσει το τι συμβαίνει πραγματικά και να αποφύγετε τις περιττές παρεμβάσεις -τουλάχιστον έως γίνουν αναγκαίες και ανουν αναγκαίες. Με την προετοιμασία και την ενημέρωση σας, θα είστε έτοιμες να αποφασίσετε ποια μέθοδος είναι καλύτερη για εσάς.

Και έπειτα από αυτή την εκτενέστατη εισαγωγή, προχωράμε....... στα στάδια του τοκετού και το τι θα συμβεί με την είσοδο σας στο μαιευτήριο.
Καλή αρχή σε κάθε γυναίκα.

Να πιστεύετε στο σώμα σας.

Ο τοκετός σας να είναι μια όμορφη και δυνατή εμπειρία.

(Κείμενα - Επιμέλεια: Μπελέγρη Ευγενία, Μαία)